प्रमुख उपनिषदे · तैत्तिरीयोपनिषद्
होकार देणारा शब्द
ओमिति ब्रह्म । ओमितीदंसर्वम् । ओमित्येतदनुकृतिर्हस्म वा अप्योश्रावयेत्याश्रावयन्ति । ओमिति सामानि गायन्ति । ॐशोमिति शस्त्राणि शंसन्ति । ओमित्यध्वर्युः प्रतिगरं प्रतिगृणाति । ओमिति ब्रह्मा प्रसौति । ओमित्यग्निहोत्रमनुजानाति । ओमिति ब्राह्मणः प्रवक्ष्यन्नाह ब्रह्मोपाप्नवानीति । ब्रह्मैवोपाप्नोति ॥ १ ॥
आता गुरू ॐची स्तुती करतात: प्रत्येक पठणाची सुरुवात याच अक्षराने होते. ॐ हे ब्रह्म आहे. ॐ हे सर्व काही आहे. ॐ म्हणजे होकार, संमतीचा शब्द. प्रत्येक विधीत तो गुंफलेला आहे. ॐ म्हणून पुरोहित देवांना ऐकण्यासाठी हाक घालतात. ॐ म्हणून ते सामगान गातात, आणि “ॐ शोम्” म्हणून स्तुतीची सूक्ते म्हणतात. ॐ म्हणून यज्ञकर्म करणारा पुरोहित प्रतिसाद देतो, आणि देखरेख करणारा पुरोहित सुरुवातीची अनुज्ञा देतो. ॐ म्हणून गृहस्थ रोजच्या अग्निहोत्राला संमती देतो. पठण सुरू करताना ब्राह्मण म्हणतो, “ॐ, मला ब्रह्म प्राप्त होवो,” आणि त्याला ते प्राप्त होतेच.