संत कबीर · कर्मकांड, जात आणि पंथ यांपलीकडे
मशीद, मूर्ती आणि हृदय
जो खुदाइ मसीत बसत है और मुलुक केहि केरा तीरथ-मूरति राम-निवासी बाहर करे को हेरा पूरब दिसा हरि कौ वासा पश्चिम अलह मुकामा दिल में खोजि दिलहि में खोजौ इहै करीमा रामा जेते औरत-मरद उपानी सो सब रूप तुम्हारा कबीर पूत अल्लाह-राम का सो गुरु पीर हमारा॥
खुदा जर मशिदीतच राहतो, तर बाकीचा सारा मुलूख कोणाचा? राम जर तीर्थांत आणि मूर्तींतच राहतो, तर त्यांच्या बाहेर जे जे आहे, त्याच्याकडे कोण पाहणार? हरीचा वास पूर्वेला आणि अल्लाचा मुक्काम पश्चिमेला, असे लोक म्हणतात. हिंदू उगवत्या सूर्याकडे तोंड करून पूजा करतात; भारतातले मुसलमान पश्चिमेकडे, मक्केच्या दिशेने नमाज पढतात. हृदयात शोधा, फक्त हृदयातच शोधा: तिथेच तो आहे, जो करीमही आहे आणि रामही. करीम म्हणजे दयाळू, अल्लाचे एक नाव. मग कबीर थेट देवालाच म्हणतात: जितके स्त्री-पुरुष जन्मले, ती सगळी तुझीच रूपे आहेत. हा कबीर अल्लाचे आणि रामाचे लेकरू आहे; नावे दोन, पण देव एकच. तोच माझा गुरू, आणि तोच माझा पीर. सूफी आपल्या आध्यात्मिक गुरूला पीर म्हणतात.