प्रमुख उपनिषदे · ऐतरेयोपनिषद्
दुसरा जन्म
सा भावयित्री भावयितव्या भवति । तं स्त्री गर्भं बिभर्ति । सोऽग्र एव कुमारं जन्मनोऽग्रेऽधिभावयति । स यत्कुमारं जन्मनोऽग्रेऽधिभावयत्यात्मानमेव तद्भावयत्येषां लोकानां सन्तत्या । एवं सन्तता हीमे लोकास्तदस्य द्वितीयं जन्म ॥ ३ ॥
ती मुलाचे पोषण करते, म्हणून तिचेही पोषण व्हायला हवे. भाष्यकार याचा अर्थ असा घेतात: ती गर्भवती असताना पतीने तिची काळजी घ्यावी. मग मूल जन्मते, आणि त्या क्षणापासून वडील मुलाची काळजी घेतात. मुलाची काळजी घेताना ते स्वतःच्याच आत्म्याची काळजी घेत असतात. पिढ्या पुढे चालाव्यात म्हणून ते असे करतात, कारण पिढ्या अशाच पुढे चालतात: प्रत्येक जीवन स्वतःला पुढच्याच्या हाती सोपवते. मूल गर्भातून बाहेर येते, तो माणसाचा दुसरा जन्म. शंकराचार्य समजावतात, वडिलांची ही काळजी नवजात बाळासाठी केलेल्या संस्कारापासून सुरू होते. पुढचे संस्कार आणि संगोपन यांतून ती चालू राहते. मुलगा हा वडिलांचाच आत्मा, म्हणून मुलाचा जन्म हा वडिलांचा दुसरा जन्म ठरतो.