प्रमुख उपनिषदे · छान्दोग्योपनिषद्
मृत्यूपार नेणारी बावीस अक्षरे
अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपासीत हिंकार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ १ ॥ आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २ ॥ उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षरमतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ ३ ॥ निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविंशतिरक्षराणि ॥ ४ ॥ एकविंशत्यादित्यमाप्नोत्येकविंशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविंशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ ५ ॥ आप्नोती हादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ ६ ॥
शेवटी त्या सात नावांचाच विचार. त्यांची अक्षरे नीट मोजली, तर सूर्यापर्यंत पोहोचायला जितकी लागतात, त्यापेक्षा एक जास्त भरतात. म्हणून ती गायकाला सूर्याच्याही पलीकडे नेतात. शंकराचार्य समजावतात, सूर्य म्हणजे मृत्यू, कारण त्याचे दिवस आणि रात्री प्रत्येक आयुष्याचे माप ठरवतात. प्रत्येक नावाची अक्षरे मोजा. हिंकार आणि प्रस्ताव यांची तीन-तीन अक्षरे. आदिला दोन, आणि प्रतिहाराला चार: प्रतिहाराचे एक अक्षर आदिला उसने दिले, की दोघांचीही तीन होतात. उद्गीथाला तीन, आणि उपद्रवाला चार; म्हणजे एक उरते. पण “अक्षर” या शब्दालाच तीन अक्षरे आहेत, म्हणून ते एक अक्षर तीन म्हणून मोजले जाते. निधनाला तीन. प्रत्येक भाग सारखाच, सम, भरतो: साम स्वतःच्याच मापाने मोजलेले आहे. एकूण अक्षरे बावीस. एकविसाव्याने सूर्य गाठता येतो, कारण तो इथून एकविसावा आहे. शंकराचार्य त्याच्या खाली बारा महिने, पाच ऋतू आणि तीन जगे मोजतात. बाविसाव्याने सूर्यापलीकडचे जिंकता येते: स्वर्ग, शोकरहित स्थान, ज्याला उपनिषद “नाक” म्हणते. जो अशी उपासना करतो, त्याला सूर्याचा विजय मिळतो, आणि त्याहूनही उच्च विजय.