प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
काहीच देऊ न शकणाऱ्या गाई
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः । अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ ३ ॥
त्याच्या मनात आले: या गाईंनी शेवटचे पाणी पिऊन घेतले आहे, शेवटचे गवत खाऊन घेतले आहे. त्यांची शेवटची धार काढून झाली आहे, आणि त्यांना आता वासरेही होणार नाहीत. अशा गाई जो दान करतो, तो आनंद नसलेल्या जगात जातो. ज्याचा देणाऱ्याला काहीच उपयोग उरलेला नाही, ते दान फक्त नावाचे दान. पवित्र यज्ञात असे दान निष्फळ तर ठरतेच, पण त्याहून वाईट घडते. मेल्यानंतर देणाऱ्याला स्वर्ग नव्हे, तर आनंद नसलेले जग मिळते. आठव्या शतकातले शंकराचार्य हे उपनिषदांचे सर्वांत प्रसिद्ध भाष्यकार. इथे त्यांचाच अर्थ घेतला आहे. मुलगा पुढे काय करतो, याचे कारण ते असे सांगतात. मुलावरही वडिलांचाच हक्क असतो. दान पूर्ण आणि खरे व्हायचे, तर वडिलांनी मुलालाही द्यायला हवे, आणि असे करून स्वतःला त्या दुर्गतीतून वाचवायला हवे.