प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
पुन्हा जन्म नाही
यस्तु विज्ञानवान्भवति समनस्कः सदा शुचिः । स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ ८ ॥
पण ज्याला विवेक आहे, ज्याचे मन सावध आहे, आणि जो नेहमी शुद्ध असतो, तो ध्येयापर्यंत पोचतोच. आणि तिथून तो पुन्हा जन्माला येत नाही. ही आधीच्या मंत्राची दुसरी बाजू, आणि मुलाच्या प्रश्नाचे उत्तरही. मेल्यावर माणसाचे काय होते, असे नचिकेताने विचारले होते. उत्तराचे दोन भाग आहेत. विवेकाशिवाय जगणारा पुन्हा जन्मतो आणि पुन्हा मरतो. विवेकाने जगणारा त्या फेऱ्याच्या पलीकडच्या ठिकाणी पोचतो, आणि त्याला पुढचा जन्म घ्यावा लागत नाही. हे सांगणारा खुद्द मृत्यू आहे. आपल्याच राज्यातून बाहेर पडायची वाट तो मुलाला दाखवतो आहे.