प्रमुख उपनिषदे · कठोपनिषद्
माणसाला न मिळणारी सुखे
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व । इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः । आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं माऽनुप्राक्षीः ॥ २५ ॥
“मर्त्यलोकात जी जी सुखे दुर्लभ आहेत,” मृत्यू म्हणाला, “ती सगळी हवी तशी माग. या सुंदर स्त्रिया पाहा, रथांसह आणि वाद्यांसह. अशा स्त्रिया कुठल्याही माणसाला मिळत नाहीत. त्या मी तुला देतो; त्या तुझी सेवा करतील. पण नचिकेता, मरणाबद्दल मला विचारू नकोस.” हे शेवटचे आमिष पृथ्वीच्याही पलीकडचे आहे. या स्त्रिया मृत्यूच्या स्वतःच्या लोकातल्या आहेत, कुठल्याही माणसाच्या आवाक्याबाहेरच्या. आधी संपत्ती, मग सत्ता, आणि आता कुठल्याही माणसाला न मिळणारी सुखे: प्रत्येक आमिष आधीच्यापेक्षा मोठे. त्या बदल्यात मृत्यू एवढेच मागतो, की मुलाने आपला प्रश्न सोडून द्यावा.