प्रमुख उपनिषदे · केनोपनिषद्
नम्रालाच गवसते
यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः । अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥ ३॥
गुरू शिष्याच्या उत्तरावर शिक्कामोर्तब करतात. “मला ते गवसले,” असा दावा जो करत नाही, त्यालाच ते गवसले आहे. जो तसा दावा करतो, त्याला ते कळलेले नाही. जे “आम्हाला समजले” म्हणतात, त्यांना ते समजलेले नसते. जे “आम्हाला समजत नाही” म्हणतात, त्यांना ते समजलेले असते. या ओळी अज्ञानाची स्तुती करत नाहीत. त्या योग्य प्रकारच्या नम्रतेची स्तुती करतात. “मला ब्रह्म समजले,” असे जो म्हणतो, त्याने ब्रह्माला आपल्या डोक्यातली आणखी एक कल्पना बनवले, आणि म्हणूनच ते गमावले. ते कधीच कल्पना बनू शकत नाही, हे ज्याला दिसले, त्याला ते खरे काय आहे, ते दिसले. असा माणूस ते बक्षिसासारखे मिरवू शकत नाही, कारण मिरवायला ब्रह्माहून वेगळा कुणी उरतच नाही. जाणणारा आणि ब्रह्म दोन नाहीत. “मला ते मिळाले” असे म्हणणे म्हणजे लाटेने “मी पाणी पकडले” असे म्हणण्यासारखे आहे.