प्रमुख उपनिषदे · प्रश्नोपनिषद्
राजामागे मधमाश्या
सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व एवोत्क्रामन्ते तस्मिंश्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्ठन्ते । तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्व एवोत्क्रमन्ते तस्मिंष्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रातिष्टन्त एवं वाङ्मनष्चक्षुः श्रोत्रं च ते प्रीताः प्राणं स्तुन्वन्ति ॥ ४ ॥
तेव्हा प्राण जणू अभिमानाने शरीरातून वर निघू लागला. तो निघू लागताच बाकी सगळ्यांनाही त्याच्याबरोबर निघावे लागले. तो पुन्हा स्थिरावला, तेव्हा तेही सगळे स्थिरावले. मधमाश्यांचे असेच असते: त्यांचा राजा उडाला की सगळ्या उडतात, तो बसला की सगळ्या बसतात. वाणी, मन, डोळे आणि कान यांचेही तसेच झाले. मग आनंदित होऊन, मनोमन पटून, त्यांनी प्राणाची स्तुती केली. पूर्वी पोळ्याच्या प्रमुखाला राजा म्हणत. तो जिथे उडेल, तिथे सारा थवा जायलाच हवा. जे वादाने सिद्ध झाले नसते, ते या कथेने दाखवून दिले. वाणी, डोळे आणि कान यांना खात्री होती की शरीर आपणच चालवतो. पण श्वास जाऊ लागला की तेही त्याच्याबरोबर जातात. मरणाऱ्या माणसाची वाचा जाते, दृष्टी जाते, ऐकू येईनासे होते, कारण प्राण निघून जात असतो. छांदोग्य हे आणखी एक थोर उपनिषद. त्यातही हीच स्पर्धा अधिक विस्ताराने सांगितली आहे. इथे आता शक्ती प्राणाचे स्तवन गातात.