PocketPage

मराठी

8 pieces

  1. अंधाऱ्या दरीतला अचलांचा विहारसातव्या शतकातले चिनी यात्रेकरू ह्युएनत्संग अजिंठ्याला कधीच गेले नाहीत. ते महाराष्ट्राचे राजा पुलकेशी यांच्या भेटीला त्यांच्या राजधानीत गेले होते; ती राजधानी बहुधा बदामी. मग त्या राज्याच्या पूर्व सीमेवरच्या एका जागेविषयी त्यांना जे सांगितले…
  2. मंत्र्याच्या मुलाचे लेणेअजिंठ्याच्या सोळाव्या लेण्यात, ओसरीबाहेरच्या डाव्या टोकाच्या भिंतीवर, संस्कृत पद्याच्या २७ ओळी खडकात कोरलेल्या आहेत. हवेच्या माऱ्याने त्या फार झिजल्या आहेत; सर्वाधिक डाव्या बाजूला, जिथे त्या सर्वांत उघड्या आहेत. त्यांची अक्षरे चौकोनी वळणाची…
  3. अलेक्झांडर अजिंठ्यात, १८२४“कुरळ्या केसांचे टोप घातलेल्या, बसलेल्या आकृती”: अजिंठा घाटातल्या लेण्यांना भेट देणाऱ्या अधिकाऱ्यांनी तिथे हे पाहिल्याचे सांगितले होते. त्यांचे वर्णन मद्रासच्या सेवेतले कॅप्टन मॉर्गन यांच्या एका टिपणातून पुढे आले. त्या टिपणानुसार चित्रे “बऱ…
  4. चित्रे सोलून नेणारे पाहुणेअजिंठ्याची लेणी एका रानटी, एकाकी जागी आहेत. भोवती ओसाड खडक आणि डोंगरांच्या रांगा; सर्वांत जवळची वस्ती म्हणजे तीन मैलांवरची एक गरीब वाडी. १८२८ मध्ये मि. राल्फ कॅप्टन ग्रेस्ली यांच्याबरोबर तिथे होते. एका ब्राह्मणाच्या मशालीच्या उजेडात ते पोखर…
  5. रॉबर्ट गिल अजिंठ्यातअजिंठ्याला एकूण एकोणतीस लेणी आहेत: पाच चैत्ये, म्हणजे मंदिरे, आणि चोवीस विहार, म्हणजे मठ. त्यांतल्या सत्तावीस लेण्यांपर्यंत पोहोचता येते. उरलेल्या दोन लेण्यांत रॉबर्ट गिल “मोठा धोका पत्करून” शिरले. ती दोन लेणी गाठायला फार कठीण होती; म्हणून…
  6. क्रिस्टल पॅलेसमधली आगअजिंठ्याच्या लेण्यांच्या भिंतींवरची चित्रे बऱ्याच काळापासून झपाट्याने खराब होत होती. जेम्स बर्जेस यांच्या मते मेजर गिल हे “सर्वांत प्रामाणिक चित्रकारांपैकी एक” होते. त्यांनी त्या चित्रांच्या पूर्ण आकाराच्या प्रती केल्या. वर्षानुवर्षे गिल या…
  7. ग्रिफिथ्स आणि मुंबईचे विद्यार्थीजेम्स बर्जेस यांनी सतराव्या लेण्यातल्या चित्रांबद्दल टिपणे केली. एक आकृती “अगदी परिपूर्ण” होती, तिची प्रत व्हायला हवी होती. दुसऱ्या एका आकृतीबद्दल त्यांनी नोंदवले, की ८ मार्च १८७९ रोजी अजिंठ्याच्या पेशकाराने तिचे डोके आणि खांदे कापून काढले,…
  8. लेडी हेरिंगहॅम, नंदलाल बोस आणि असितकुमार हालदारडोरोथी लार्चर लेडी हेरिंगहॅम यांच्याबरोबर इंग्लंडहून चित्रांच्या प्रती करायला आल्या होत्या. “अजिंठ्याच्या दालनांत पहिल्यांदा पाऊल टाकताच भिंतींवरची चित्रे स्पष्ट दिसणे फार कठीण जाते.” ही चित्रे पाहायला दूरदूरहून आलेल्यांना, काळाने त्यांच्या…