PocketPage

मराठी

10 pieces

  1. वाल्मीकींनी पाहिलेली अयोध्यावाल्मीकींचे रामायण हे रामांचे काव्य. ते इक्ष्वाकू कुळातल्या राजांची कथा सांगते; प्राचीन काळापासून हे राजे शूर आणि थोर मनाचे होते. पण त्यांतल्या कोणाचीही कथा सांगण्याआधी काव्य त्यांची नगरी दाखवते. शरयूच्या काठी कोसल नावाचा एक मोठा देश होता.…
  2. कुशाकडे आलेली ओसाड नगरीराम पृथ्वी सोडून आपल्या स्वर्गीय धामाला गेले, तेव्हा अयोध्येच्या प्रजेलाही ते आपल्याबरोबर घेऊन गेले. नगरी ओस पडली; तिला कोणी स्वामी उरला नाही. कवी कालिदास रघुकुळातल्या राजांवरच्या आपल्या दीर्घ काव्यात असे सांगतात. रामांच्या वंशात आता आठ राज…
  3. रामापाठोपाठ शरयूत गेलेली नगरीवाल्मीकींच्या काव्यात एक दिवस असा आला, की अयोध्येत अगदी लहानातला लहान जीवही दिसेनासा झाला. तिचे लोक निघून गेले होते. त्यांच्याबरोबर तिचे पशुपक्षी गेले, डोळ्यांना न दिसणारे जीव गेले, आणि हलू न शकणाऱ्या वस्तूही गेल्या. ते सगळे आपल्या राजाच्या…
  4. साकेत: फाहियान आणि दातवणाचे झाडचिनी यात्रेकरू फाहियान शा-चे नावाच्या नगरीतल्या एका झाडाची गोष्ट सांगतात. नगरीच्या दक्षिण वेशीतून बाहेर पडले, की रस्त्याच्या पूर्वेला ती जागा आहे. तिथे बुद्धांनी आपली वाळुंजाची काडी चावून झाल्यावर जमिनीत खोचली. ती लगेच सात हात उंच वाढली, आण…
  5. ह्युएनत्संग अयोध्येतयात्रेकरू ह्युएनत्संग नवदेवकुलापासून आग्नेयेला ६०० ली चालून, गंगा ओलांडून एका राज्यात आले. त्या राज्याला ते ओ-यु-तो म्हणतात. त्यांचा वृत्तांत इंग्रजीत आणणारे सॅम्युएल बील हे नाव अयोध्या असे वाचतात. पण सगळ्यांनाच याची खात्री नाही. यात्रेकरूं…
  6. विक्रमादित्यांना सापडलेली हरवलेली नगरीबारा वर्षे एक राजा शरयूच्या काठी एकटेच राहत होते. ती जागा म्हणजे शरयू आणि घागरा यांचा संगम. ते रोज भल्या पहाटे नदीत स्नान करत, आणि काठावर तपश्चर्येला बसत. बरोबर एक वाजता ते जवळच्या गावात जात, आणि भिक्षा मागून बाजरी आणत. ती ते भिजत घालत, आणि…
  7. बंदुकीच्या दारूसारखे काळे तांदूळविल्यम फिंच १६०८ ते १६११ च्या दरम्यान या वाटेने आले. ते सांगतात, अयोध्येपासून नदीपलीकडे सुमारे दोन मैलांवर रामांची एक गुहा होती. तिचे तोंड अरुंद होते. पण आत ती इतकी ऐसपैस, आणि इतक्या वळणावळणांची होती, की माणसाने काळजी घेतली नाही, तर तो तिथे…
  8. जन्मस्थान आणि मशीद: जुन्या नोंदींमधूनदर वर्षी चैत्र महिन्याच्या चोविसाव्या दिवशी अयोध्येत एका जागी मोठी गर्दी जमे. लोक रामांचा जन्मदिवस साजरा करायला येत; हा दिवस साऱ्या भारतात प्रसिद्ध होता. जोसेफ टिफेनथेलर यांची हकीकत १७८६ मध्ये छापली गेली. लोक ज्या जागी येत, तिचे वर्णन ते कर…
  9. १८५५: हनुमानगढीचा लढाअयोध्येत दोन पवित्र स्थाने एकमेकांपासून काहीशे पावलांवर होती, आणि १८५५ मध्ये त्या दोन स्थानांच्या मध्ये झालेल्या लढाईत माणसे मेली. त्यांतले एक होते हनुमानगढी, हनुमानांचे देऊळ. ती “चौकोनी किल्ल्याच्या आकाराची एक भव्य वास्तू” होती, आणि तिच्या…
  10. गोडसे भटजींची अयोध्या: रामनवमीरामनवमीच्या उत्सवासाठी अयोध्या गच्च भरली होती. पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्यातून बैरागी आले होते, आणि शिवाय यात्रेकरूही. सगळे मिळून सात-आठ लाख जण तिथे जमले होते. त्यांच्यात दक्षिणेतले एक यात्रेकरू होते: विष्णुभट गोडसे. ते आपल्या दक्षिणी मित्रांबरोब…