PocketPage

मराठी

36 pieces

  1. विक्रमादित्याला सिंहासन कसे मिळालेफार पूर्वीची गोष्ट. कैलास पर्वताच्या एका शिखरावर महादेव शिव बसला होता. त्याची पत्नी पार्वती देवी त्याला नमस्कार करून बोलू लागली. “शहाणी माणसे आपला वेळ शास्त्रांच्या अभ्यासात आणि ग्रंथांच्या वाचनात घालवतात,” ती म्हणाली. “मूर्ख माणसे तो झोपेत…
  2. पुरलेले सिंहासनपुष्कळ वर्षे लोटली. विक्रमादित्य उज्जयिनीत इंद्राच्या सिंहासनावरून राज्य करत होता. मग प्रतिष्ठान नगरात शालिवाहन नावाचा एक मुलगा जन्माला आला. त्याच सुमाराला उज्जयिनीत विचित्र चिन्हे दिसू लागली. धरणी कापली. आकाशातून तारे पडले. आकाश जळत असल्या…
  3. मत्सरी राजा आणि कृतघ्न राजपुत्रभोज राजाला पुरलेले सिंहासन सापडले होते. आता भोजाच्या मंत्र्याने त्याला एक गोष्ट सांगितली. ती होती एका राजाची आणि त्याच्या शहाण्या मंत्र्याची. फार पूर्वी विशाला नगरीत नंद नावाचा एक पराक्रमी राजा होता. त्याचा मंत्री बहुश्रुत मोठा शहाणा होता.…
  4. पहिली पुतळी — एका नजरेला हजार नाणीभोज राजाने गोष्टीबद्दल मंत्र्याची स्तुती केली, आणि त्याला मौल्यवान भेटी दिल्या. मग तो ते सिंहासन आपल्या नगरात घेऊन आला. त्यासाठी त्याने हजार खांबांचा एक मंडप बांधला. शुभ मुहूर्तावर तिथे सिंहासनाची स्थापना झाली. पुरोहितांनी भोजाला राज्याभिषे…
  5. दुसरी पुतळी — शंभर वर्षांचा यज्ञभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर बसायला आला. या वेळी दुसरी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव प्रभावती. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्याचे औदार्य आपल्यात असेल, तर या सिंहासनावर बसा.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “मग त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट…
  6. तिसरी पुतळी — समुद्राची चार रत्नेभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला. तेव्हा तिसरी पुतळी बोलली. तिचे नाव सुप्रभा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “मला त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट सांग.…
  7. चौथी पुतळी — अपकारावर उपकारभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढू लागला. या वेळी चौथी पुतळी बोलली. तिचे नाव इंद्रसेना. “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे,” ती म्हणाली. “मग त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग,” भोज म्हणाला. “ऐका महाराज…
  8. पाचवी पुतळी — नदीसाठी पाच रत्नेभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला सज्ज झाला. या वेळी पाचवी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव अनंगजया. “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे,” ती म्हणाली. “मग त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग,” भोज म्ह…
  9. सहावी पुतळी — तपस्व्याचे स्वप्नभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला. आता सहावी पुतळी बोलली. तिचे नाव इंदुमती. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग,” भोज म्हणाला. आणि पुतळीन…
  10. सातवी पुतळी — समुद्रातले देऊळशुभ मुहूर्तावर भोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनापाशी आला. या वेळी सातवी पुतळी बोलली. तिचे नाव कुरंगनयना. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि धैर्य आहे, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मल…
  11. आठवी पुतळी — न भरणारे तळेभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला निघाला. या वेळी आठवी पुतळी बोलली. तिचे नाव लावण्यवती. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्यासारखे औदार्य आपल्यात असेल, तर या सिंहासनावर बसा.” “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग,” भोज म्हणाला. “हे…
  12. नववी पुतळी — पुरोहिताचा मुलगाभोज राजा पुन्हा सिंहासनापाशी आला. आता नववी पुतळी बोलली. तिचे नाव कामकारिका. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि धैर्य आहे, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग,” भोज म्हणाला. “हे…
  13. दहावी पुतळी — दीर्घायुष्याचे फळभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर बसायला निघाला. या वेळी दहावी पुतळी बोलली. तिचे नाव चंद्रिका. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औद…
  14. अकरावी पुतळी — राक्षसाची शिळाआणखी एका शुभ मुहूर्तावर भोज राजा सिंहासनाकडे गेला. या वेळी अकरावी पुतळी बोलली. तिचे नाव विद्याधरी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औदार्याची एखाद…
  15. बारावी पुतळी — वेळूच्या बनातली किंकाळीभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला आला. या वेळी बारावी पुतळी बोलली. तिचे नाव प्रबोधवती. “हे राजा,” ती म्हणाली, “हे विक्रमादित्याचे सिंहासन आहे. ज्याच्यात त्याचा थोरपणा आणि त्याचे इतर गुण आहेत, त्यानेच यावर बसावे.” “त्याच्या थोरपणाची आणि…
  16. तेरावी पुतळी — पुण्याचे दानभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला. या वेळी तेरावी पुतळी बोलली. तिचे नाव निरुपमा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औदार्य…
  17. चौदावी पुतळी — इच्छा पुरवणारे लिंगभोज राजाने पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढायचा प्रयत्न केला. या वेळी चौदावी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव हरिमध्या. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, असा राजाच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “त्याच…
  18. पंधरावी पुतळी — उकळत्या तेलाची कढईभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढू लागला. या वेळी पंधरावी पुतळी बोलली. तिचे नाव मदनसुंदरी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्यासारखा राजाच या सिंहासनावर बसायला योग्य.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सांग.” “ह…
  19. सोळावी पुतळी — मुलीच्या वजनाइतके सोनेभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढायला निघाला, आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. या वेळी ती होती सोळावी पुतळी, विलासरसिका. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आपल्यात असतील, तर या सिंहासनावर बसा.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला,…
  20. सतरावी पुतळी — सोन्याचे सात रांजणभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढू लागला. या वेळी सतरावी पुतळी बोलली. तिचे नाव मन्मथजीविनी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण ज्याच्यात आहेत, तोच या सिंहासनावर बसू शकतो.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औ…
  21. अठरावी पुतळी — सूर्याच्या दोन अंगठ्याभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढायला निघाला, आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. या वेळी ती होती अठरावी पुतळी, रतिलीला. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण ज्याच्यात आहेत, तोच या सिंहासनावर बसू शकतो.” “त्याच्या औदार्याची ए…
  22. एकोणिसावी पुतळी — बळीच्या दोन भेटीभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढू लागला. या वेळी एकोणिसावी पुतळी बोलली. तिचे नाव मदनवती. “हे राजा,” ती म्हणाली, “विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आपल्यात असतील, तर या सिंहासनावर बसा.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औदार्याची…
  23. विसावी पुतळी — डोंगरावरचे तपस्वीभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढायला निघाला, आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. ती होती विसावी पुतळी. तिचे नाव चित्ररेखा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “हे पुतळी,”…
  24. एकविसावी पुतळी — गरम पाण्यातल्या स्त्रियाभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला, आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. या वेळी ती होती एकविसावी पुतळी, सुरतगह्वरा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आहे, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “त्याच्या औदार्याची एखादी गोष्ट मला सां…
  25. बाविसावी पुतळी — देवीची गुहाभोज राजाने पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायचा प्रयत्न केला. या वेळी बाविसावी पुतळी बोलली. तिचे नाव प्रियदर्शना. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “हे पुतळी,” भोज म्हणा…
  26. तेविसावी पुतळी — अशुभ स्वप्नभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला आला. आता तेविसावी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव कामोन्मादिनी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसू शकतो.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला,…
  27. चोविसावी पुतळी — अमृताचा घडाभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला. आणि पुन्हा एका पुतळीने त्याला थांबवले. ही होती चोविसावी पुतळी, चंद्ररेखा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य आहे.” “हे पुतळी…
  28. पंचविसावी पुतळी — ग्रहांनी आणलेला दुष्काळभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला पुढे झाला. या वेळी पंचविसावी पुतळी बोलली. तिचे नाव हंसप्रबोधा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य आहे.” “हे पुतळी,” भोज म्ह…
  29. सव्विसावी पुतळी — कामधेनूभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर चढायला निघाला. या वेळी सव्विसावी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव कामचारोन्मादिनी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य आहे.” “हे पु…
  30. सत्ताविसावी पुतळी — देवळातला जुगारीभोज राजाने पुन्हा सिंहासनावर बसायचा प्रयत्न केला. आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. ही होती सत्ताविसावी पुतळी, सुखसागरा. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्याचे औदार्य आणि त्याचे इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसू शकतो.” “हे पुतळी,” भोज…
  31. अठ्ठाविसावी पुतळी — रक्ताची भुकेली देवीभोज राजा पुन्हा सिंहासनापाशी गेला, आणि वर चढू लागला. आता अठ्ठाविसाव्या पुतळीने त्याला थांबवले. तिचे नाव मदनमोहिनी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्यासारखे औदार्य आणि इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य आहे. दुसरा कोणी…
  32. एकोणतिसावी पुतळी — डोंगरातून आलेला भाटभोज राजा पुन्हा सिंहासनापाशी आला. या वेळी एकोणतिसावी पुतळी त्याच्याशी बोलली. तिचे नाव चंद्रमुखी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्यासारखे औदार्य आणि इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसू शकतो. दुसरा कोणी नाही.” “हे पुतळी,” भोज म्ह…
  33. तिसावी पुतळी — गारुड्याचा खेळभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर चढू लागला. आता तिसावी पुतळी बोलली. तिचे नाव लावण्यलहरी. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्यासारखे औदार्य आणि इतर गुण आहेत, त्यानेच या सिंहासनावर बसावे.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला, “त्याच्या औदार्याची एखाद…
  34. एकतिसावी पुतळी — झाडावरचा वेताळभोज राजा पुन्हा सिंहासनावर बसायला गेला. आणि पुन्हा एक पुतळी बोलली. ही होती एकतिसावी पुतळी, मरालगमना. “हे राजा,” ती म्हणाली, “ज्याच्यात विक्रमादित्यासारखे औदार्य आणि इतर गुण आहेत, तोच या सिंहासनावर बसायला योग्य आहे.” “हे पुतळी,” भोज म्हणाला,…
  35. बत्तिसावी पुतळी — त्याच्यासारखा राजा नाहीभोज राजा पुन्हा एकदा सिंहासनावर बसायला गेला. एकतीस पुतळ्यांनी आधीच त्याला विक्रमादित्याच्या गोष्टी सांगितल्या होत्या. हे सिंहासन त्याच विक्रमादित्याचे होते. आता त्यांतली शेवटची पुतळी बोलली. ही होती बत्तिसावी पुतळी, जगन्मोहिनी. “हे राजा,” ती…
  36. पुतळ्या शापातून सुटल्यापुतळी पुन्हा एकदा भोज राजाशी बोलली. “हे भोज राजा,” ती म्हणाली, “असा होता विक्रमादित्य राजा. पण आपणही कोणी साधारण माणूस नाही. आपण आणि तो म्हणजे पृथ्वीवर जन्म घेतलेले नर आणि नारायणच. नर आणि नारायण ही महान विष्णू देवाचीच दोन रूपे. “आजच्या काळा…